MIĘDZY STAROŚCIĄ, SAMOTNOŚCIĄ I SACRUM. SPOTKANIE Z BARTŁOMIEJEM GAPIŃSKIM W STRZELEŃSKIEJ BIBLIOTECE
Miejska Biblioteka Publiczna w Strzelnie gościła dr. hab. Bartłomieja Gapińskiego, historyka, etnologa i autora książki „Starość – Samotność – Sacrum. Tryptyk ludowy”. Spotkanie stało się okazją do rozmowy o świecie dawnej polskiej wsi, jej religijności, codziennych doświadczeniach oraz losach ludzi znajdujących się często na marginesie społeczności.
2 października, w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Strzelnie odbyło się spotkanie autorskie z dr. hab. Bartłomiejem Gapińskim, pracownikiem Biblioteki Jagiellońskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, historykiem, etnologiem i bibliotekarzem. Wydarzenie zorganizowano we współpracy z Polskim Towarzystwem Historycznym Oddział w Inowrocławiu oraz Urzędem Miejskim w Strzelnie.
Spotkanie otworzył Sławomir Tarczewski, a sylwetkę autora przybliżył prof. Edmund Mikołajczak z Polskiego Towarzystwa Historycznego w Inowrocławiu. Jak podkreślano podczas wydarzenia, Bartłomiej Gapiński jest wychowankiem profesora Mikołajczaka, co nadało spotkaniu również osobisty wymiar.
Głównym tematem wieczoru była najnowsza publikacja autora zatytułowana „Starość – Samotność – Sacrum. Tryptyk ludowy”. Książka stanowi obszerną refleksję nad życiem mieszkańców dawnej polskiej wsi i jest jednocześnie polemiką z popularnymi współcześnie nurtami tzw. historii ludowej. Autor skupia się przede wszystkim na świecie chłopskim od czasów reform uwłaszczeniowych do 1939 roku, choć w wielu miejscach nawiązuje również do okresu II wojny światowej, czasów PRL-u i współczesności.
Publikacja została podzielona na trzy części. Pierwsza poświęcona jest starości ludowej i ukazuje pozycję ludzi starszych w społeczności wiejskiej, ich codzienne życie oraz sposób, w jaki byli postrzegani przez otoczenie. Druga część koncentruje się na samotności i opisuje losy osób żyjących poza głównym nurtem wiejskiej wspólnoty, między innymi niezamężnych kobiet, bezżennych mężczyzn oraz osób zmagających się z problemami natury psychicznej. Trzecia część dotyczy ludowego sacrum, religijności i obrzędowości, które przez stulecia wyznaczały rytm życia mieszkańców wsi oraz wpływały na sposób postrzegania świata.
Podczas spotkania Bartłomiej Gapiński przybliżył słuchaczom najważniejsze wątki swojej pracy badawczej. Opowiadał o strukturze społecznej dawnej wsi, miejscu kobiet w kulturze ludowej, mechanizmach wykluczenia społecznego oraz o tym, jak wielką rolę odgrywały religia i tradycja. Autor zwracał uwagę, że kultura ludowa była nie tylko źródłem wspólnoty i poczucia tożsamości, ale potrafiła być również bardzo surowa wobec osób zajmujących niższą pozycję społeczną lub niepasujących do obowiązujących wzorców.
O wartości publikacji świadczą także słowa recenzenta, dr. Marcina Chorążego z Fundacji im. Zofii i Jana Włodków, który podkreślił, że religijność mieszkańców wsi została w książce ukazana bardzo przekonująco, a autor rzetelnie zaprezentował stan badań nad poruszanymi zagadnieniami, wykorzystując bogatą literaturę z zakresu kulturoznawstwa, antropologii, religioznawstwa, socjologii i historii.
W wydarzeniu uczestniczyli dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Strzelnie Anna Szurlej, pracownicy biblioteki, mieszkańcy miasta oraz goście zainteresowani historią i kulturą ludową. Wśród obecnych znalazł się również ojciec autora, Andrzej Gapiński.
Artystycznym dopełnieniem wieczoru był występ Piotra Barczaka wraz z zespołem. Przygotowana oprawa muzyczna nawiązywała do tematyki wszystkich części książki i stworzyła wyjątkową atmosferę spotkania.
Na zakończenie uczestnicy mieli okazję porozmawiać z autorem, zdobyć jego autograf oraz otrzymać egzemplarz książki. Spotkanie pokazało, że tematy związane z historią codzienności, losem ludzi starszych, samotnością i religijnością dawnej wsi wciąż budzą duże zainteresowanie i skłaniają do refleksji nad polską tradycją oraz kulturowym dziedzictwem.
#reklama
Książka została wydana przez Wydawnictwo Gaudentinum w Gnieźnie. Składa się z artykułów publikowanych wcześniej na łamach „Przewodnika Katolickiego” w latach 2024-2026, które autor uporządkował, poszerzył i uzupełnił obszernym wstępem. Wydanie publikacji zostało sfinansowane ze środków Towarzystwa Czytelni Ludowych oraz dzięki wsparciu Parafii pw. Świętej Trójcy w Strzelnie.
(Informacja prasowa)
